Wed. May 12th, 2021

Αρχαία Νεμέα: Αναβίωση των Νεμέων Αγώνων στη μνήμη του Αρχέμορου Οφέλτη

Κοινοποίηση ειδήσεων

Ο ιδρυτικός μύθος των Νεμέων Αγώνων συνδέεται με το θάνατο του νηπίου Οφέλτη, γιου του Λυκούργου και της Ευρυδίκης. Όταν γεννήθηκε το μωρό τους, ο Λυκούργος συμβουλεύτηκε το μαντείο των Δελφών για το πώς να διασφαλίσει την υγεία και την ευτυχία του παιδιού του. Η Πυθία προμήνυσε ότι αυτό το αγόρι δεν έπρεπε να ακουμπήσει στη γη προτού μάθει να περπατάει.

Opheltes Corinth Sarcophagus

Γυρίζοντας στη Νεμέα, ο Λυκούργος ανέθεσε τη φροντίδα του γιου του σε μία σκλάβα, την Υψιπύλη. Καιρό αργότερα, πέρασαν από τη Νεμέα  οι Επτά επί Θήβας, καθ’ οδόν από το Άργος  προς τον όλεθρό τους. Όταν αυτοί ζήτησαν από την Υψιπύλη νερό να πιουν, η τροφός άφησε τον Οφέλτη σε ένα στρώμα από αγριοσέλινο, όπου ένα φίδι σκότωσε το παιδί, επαληθεύοντας την προφητεία. Οι Επτά Στρατηγοί μετονόμασαν τότε το παιδί σε Αρχέμορο (= αρχή του θανάτου) και τέλεσαν τα Νέμεα ως επιτάφιους αγώνες στη μνήμη του. Η ιστορία απεικονίζεται σε μια σαρκοφάγο Ρωμαϊκής περιόδου από την Κόρινθο.

Opheltes

Κατάλοιπα αυτής της παράδοσης είναι εμφανή στον αρχαιολογικό χώρο της Νεμέας με τη μορφή του Ηρώου του Οφέλτη (όπου βρέθηκε και χάλκινο ειδώλιο του νηπίου) και ενός Ιερού Άλσους από κυπαρίσσια.

Το Αρχαίο Στάδιο της Νεμέας κατασκευάστηκε 400 μέτρα νοτιανατολικά του ναού του Δία, της Νεμέας και είχε χωρητικότητα περίπου 40.000 θεατών. Ανασκαφές στο Στάδιο έγιναν μεταξύ 1974 και 1981 από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών (Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας) υπό τη διεύθυνση του καθηγητή St. Miller.

Ο Στίβος του έχει συνολικό μήκος 178 μέτρα και πλαισιωνόταν από λίθινο αγωγό, ο οποίος κατά διαστήματα εμφανίζει λίθινες λεκάνες όπου συγκεντρωνόταν το πόσιμο νερό. Στη νότια πλευρά του σταδίου υπάρχει η λίθινη αφετηρία.

Οι αθλητές, οι προπονητές και οι κριτές, προετοιμάζονταν στο Αποδυτήριο, ένα απλό ορθογώνιο κτίριο με εσωτερική κιονοστοιχία στα δυτικά.. Εδώ γδύνονταν, άλειφαν τα σώματα τους με λάδι και προθερμαίνονταν, προτού μπουν στη θολωτή Στοά και οδηγηθούν στον αγωνιστικό στίβο, στο Στάδιο.

Στην επιφάνεια του Στίβου, μερικά βήματα βόρεια της αφετηρίας, υπάρχει μια τετράγωνη βάση με κεντρική υποδοχή. Αυτή στήριζε μια κάθετη δοκό, στην οποία οι αθλητές έπαιρναν στροφή στους αγώνες μεγάλων αποστάσεων.

Οι θεατές κάθονταν σε πρόχειρα βαθμιδωτά επίπεδα, λαξευμένα στο μαλακό πέτρωμα, ενώ λίθινα καθίσματα βρίσκονται σε δύο ή τρεις σειρές μεταξύ αφετηρίας και στοάς. Κατά μήκος της ανατολικής πλευράς του στίβου, στα 30 μέτρα βόρεια της αφετηρίας, υπάρχει μια σειρά από τετράγωνους λίθους. Πιθανότατα στήριζε την ξύλινη εξέδρα των κριτών, οι οποίοι ήταν ντυμένοι στα μαύρα. Σύμβολο πένθους για το μικρό Οφέλτη, προς τιμή του οποίου διεξάγονταν οι Νέμεοι αγώνες.

Το Στάδιο, όπου κάθε δύο χρόνια γίνονταν οι Αγώνες, κατασκευάσθηκε στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. στο πλαίσιο του προγράμματος αναγεννήσεως του Ιερού. Γύρω στο 270 π.Χ., οι αγώνες μεταφέρθηκαν στο Άργος, παρόλο που ο Άρατος ο Σικυώνιος το 235 π.Χ. επιχείρησε την επιστροφή των αγώνων στη Νεμέα. Μετά από ένα διάστημα, κατά το οποίο γίνονταν εναλλάξ στη Νεμέα και στο Άργος, σύντομα οι αγώνες μεταφέρθηκαν οριστικά στο Άργος. Σήμερα έχει πλέον γίνει αναστήλωση-στερέωση της Θόλου της στοάς του Σταδίου.