Mon. Jun 21st, 2021

Πυργόσπιτο οικογενείας Νοταρά: Ένα αρχοντικό σε εκκρεμότητα

Κοινοποίηση ειδήσεων

Ενα από τα κτίσματα-μνημεία, που θα μπορούσαν να έχουν εξέχουσα θέση στην ιστόρηση του διαχρονικού Ελληνισμού, βρίσκεται στα Ανω Τρίκαλα Κορινθίας. Είναι το περίφημο αρχοντικό των Νοταράδων, της ιστορικής οικογενείας Νοταρά, που μαρτυρά ζωή μερικών αιώνων. Επί δεκαετίες, το κτίσμα, που είναι ιδιωτικό και υπό απαλλοτρίωση από το 2014 («για αρχαιολογικούς σκοπούς»), παραμένει ερειπωμένο και αποτελεί μία από τις βασικές και χρόνιες εκκρεμότητες της πολιτιστικής υποδομής της Κορινθίας και της Πελοποννήσου ευρύτερα. 

Η νέα δημοτική αρχή Ξυλοκάστρου – Ευρωστίνης, στην αρμοδιότητα της οποία ανήκουν τα Τρίκαλα Κορινθίας, έχει αναλάβει πρωτοβουλία ώστε να υπάρξει πρόοδος. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του δήμου, «η απαλλοτρίωση βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς η Διεύθυνση Προμηθειών, Υποδομών και Απαλλοτριώσεων του ΥΠΠΟΑ έχει αποστείλει το απαιτούμενο πιστοποιητικό μεταγραφής στην Κτηματική Υπηρεσία Αργολίδας, ώστε να προωθηθεί στο Εφετείο για τον καθορισμό τιμής μονάδας αποζημίωσης».

Το αρχοντικό Νοταρά, κηρυγμένο ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο ήδη από το 1962, ευρισκόμενο επί δεκαετίες σε κατάσταση ετοιμορροπίας, παρουσιάζει πλέον κάπως καλύτερη εικόνα, μετά την παρέμβαση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κορίνθου, η οποία προέβη σε στερεωτικές εργασίες έπειτα από αίτημα του Δήμου Ξυλοκάστρου – Ευρωστίνης. Από κοινού, πλέον, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορινθίας και ο δήμος απευθύνθηκαν στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, «ώστε να βρεθούν κονδύλια για να συνταχθούν οι απαιτούμενες μελέτες».

pyrgospito-oikogeneias-notara-ena-archontiko-se-ekkremotita0
Χάρη σε στερεωτικές εργασίες, το αρχοντικό παρουσιάζει πλέον κάπως καλύτερη εικόνα.

Τεκμήριο αιώνων

Μοναδικό ως αρχιτεκτόνημα, επιβλητικό, με φρουριακή μορφή, το αρχοντικό της οικογενείας Νοταρά απασχολεί τις υπηρεσίες, τους μελετητές και τους διανοουμένους επί δεκαετίες (εντόπισα επιστολή στην «Καθημερινή» της 17ης Οκτωβρίου 1978 με θέμα την ερείπωση του αρχοντικού των Νοταράδων). Σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορινθίας (με προϊσταμένους τη Μ. Αγρέβη και τον Ν. Σιδηρόπουλο), «η τελευταία μελέτη αποτύπωσης έγινε τον Απρίλιο του 2010 από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, με επικεφαλής τους καθηγητές Ειρήνη Εφεσίου και Βασίλη Τσούρα». Η ίδια η Εφορεία επιχείρησε με επεμβάσεις της, το 2019 και το 2020, την άρση της ετοιμορροπίας του μνημείου, ούτως ώστε να μην υπάρχει άμεσος κίνδυνος. 

«Ωστόσο», επισημαίνει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορίνθου, «απαιτείται –με ολοένα πιο επιτακτικό χαρακτήρα στο πέρασμα των ετών– ολοκληρωμένη επέμβαση στο αρχοντικό, ώστε αυτό κατ’ αρχάς να διασωθεί, να αναδειχθεί και να αποτελέσει μουσείο της ομώνυμης ιστορικής οικογένειας, αλλά και χώρο πολιτιστικών δραστηριοτήτων, συμβάλλοντας στην επισκεψιμότητα της περιοχής και στην ανάδειξη των ιστορικών τοπόσημων της Κορινθίας και της Πελοποννήσου εν γένει. Για μια τέτοια επέμβαση είναι προαπαιτούμενη η σύνταξη σχετικών μελετών στερέωσης, αποκατάστασης και επανάχρησης του κτίσματος, για τη σύνταξη των οποίων η Εφορεία μας και η Περιφέρεια Πελοποννήσου, σε αγαστή συνεργασία, θα προβούν άμεσα στην υπογραφή προγραμματικής σύμβασης».

Θα είναι ένα σπουδαίο έργο υπέρ της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς το Αρχοντικό των Νοταράδων, όπως έχει επικρατήσει να αποκαλείται, αποτελεί τεκμήριο της διαδρομής μιας μεγάλης οικογένειας, με καταγωγή στους βυζαντινούς χρόνους, που διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και αργότερα. Εκεί, το 1506 γεννήθηκε ο Γεράσιμος Νοταράς, ο Αγιος Γεράσιμος, πολιούχος της Κεφαλονιάς. Με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων από το 1821, είναι ευκαιρία να αναδείξουμε τον Ελληνισμό στη διαχρονία του. 

www.kathimerini.gr