Wed. Dec 1st, 2021

Ράλι Ακρόπολις: Ο απόλυτος οδηγός για τον θεατή με τα καλύτερα σημεία κάθε Eιδικής Διαδρομής

This image has an empty alt attribute; its file name is 21-05-30_220234_WonderFox_Photo_GIF_001_(1).gif

Πέρασαν οκτώ ολόκληρα χρόνια από την τελευταία φορά που σκονιστήκαμε στις ειδικές διαδρομές του ΕΚΟ Ράλι Ακρόπολις. Από το 2013 μέχρι και σήμερα, ο «αγώνας των Θεών» δεν συμπεριλαμβανόταν στο καλαντάρι του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος. Ήταν ένα μεγάλο πλήγμα όχι μόνο για τους φανατικούς θαυμαστές του ή την «εικόνα» της χώρα μας αλλά επιτρέψτε μας να πιστεύουμε και για την ίδια την διοργάνωση. Για να γίνει περισσότερο αντιληπτό το πόσος καιρός πέρασε, σκεφτείτε το εξής: Τότε νικητής ήταν ο Latvala με Volkswagen Polo, ο οποίος σήμερα είναι αγωνιστικός διευθυντής της Toyota…

Όμως ο εθνικός μας αγώνας επέστρεψε στη θέση του και αυτό είναι που έχει σημασία. Επέστρεψε, έχοντας μάλιστα ήδη εγγυημένο συμβόλαιο και για το 2022. Ευχόμαστε και ελπίζουμε χωρίς κορονοϊό, οπότε με τη διάθεση στα ύψη.

Ας επιστρέψουμε στο σήμερα όμως. Αρχικά υπήρχαν σκέψεις να επιλεγούν είτε η Λαμία είτε το Λουτράκι ως κέντρο του αγώνα. Τελικά επιλέχθηκε η πρώτη, με τον αγώνα να περνά βέβαια και από το δεύτερο. Το 2012 είχε γίνει το ίδιο (Λουτράκι-Κορινθία-Λαμία), έχοντας όμως ως επίκεντρο το Λουτράκι. Και εκείνη τη χρονιά οι διαδρομές είχαν μήκος 409 km, ενώ εφέτος θα έχουν 302,88 km.

Παρότι μειώθηκαν τα αγωνιστικά χιλιόμετρα κυρίως για τηλεοπτικούς λόγους αλλά και για να συγκρατηθεί το κόστος των ομάδων σχετικά χαμηλά, το EΚΟ Ράλι Ακρόπολις 2021 αναμένεται εξίσου εντυπωσιακό και αμφίρροπο. Συνδυάζει το νέο (Πύργος), με το παλιό (Ταρζάν), πολλές κλασικές ειδικές διαδρομές (Ελευθεροχώρι, Θήβα, Βωξίτες κ.ά.) αλλά και κάποιες νέες που είχαν χρόνια να χρησιμοποιηθούν όπως η Παύλιανη.

acropolis

Είναι προφανές πως όλοι ιδανικά θα θέλαμε να ακολουθήσουμε όλες τις ειδικές. Εκ των πραγμάτων όμως κάτι τέτοιο φαντάζει αντικειμενικά δύσκολο και είναι σίγουρα βαρύ για την τσέπη. Γι’ αυτό βγάλαμε ένα πρόγραμμα που θεωρούμε ότι θα ανταμείψει στο έπακρο εκείνον που θα το ακολουθήσει. Συνδυάζει ορισμένες από τις καλύτερες ειδικές διαδρομές, μπορείς να το ακολουθήσεις χωρίς να τρέχεις σαν τρελός να προλάβεις τα αγωνιστικά και ασφαλώς δίχως να «ματώσεις» οικονομικά. Εάν τώρα ακόμα και το 3ημερο πρόγραμμά μας σας φαίνεται πιεσμένο, προτείνουμε σαφώς να μη χάσετε την τελευταία ημέρα του αγώνα και πιο συγκεκριμένα τον Πύργο και τον Ταρζάν 2. Βάλτε τους χάρτες κάτω και αποφασίστε!

Σύμμαχος μας σε αυτό το ακροπολικό ρεπεράζ υπήρξε το Isuzu D-MAX Double Cab 1.9 TD Auto MY20. Το ιδανικό όχημα, για να μας μεταφέρει με ασφάλεια, σιγουριά και σβέλτο ρυθμό στις ειδικές. Μην ξεχνάτε πως ακόμα σε πολλές ΕΔ ο δρόμος δεν έχει καθαριστεί από τα ειδικά μηχανήματα, κάτι που σημαίνει σκληρή «κροκάλα», νεροφαγώματα και συνθήκες που δεν είναι πάντα εύκολο να υπερκεράσεις.

isuzu

Κι αν για το D-MAX γνωρίζαμε ότι θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων σε κάθε δύσβατο μονοπάτι, η απόδοσή του στην άσφαλτο σίγουρα μας εξέπληξε ευχάριστα. Η κλίση στις στροφές δεν είναι υπερβολική και το κράτημα ικανοποιεί απόλυτα, ενώ ο έλεγχος της ευστάθειας επεμβαίνει διακριτικά όταν πιέσεις παραπάνω από τα επιτρεπτό όριο. Το D-MAX είναι ευκολοδήγητο, ενώ σε ανοιχτό δρόμο ρολάρει πολιτισμένα και με χαμηλό επίπεδο θορύβου παρά τα τεράστια all terrain λάστιχα που φοράει. Ο δε ντίζελ κινητήρας των 1,9 lt με τους 164 PS και τα 360 Nm κινεί με ευκολία το αυτοκίνητο και συγκρατεί σε λογικό επίπεδο για τέτοιο μοντέλο την κατανάλωση, η οποία σε μικτό κύκλο δεν θα υπερβεί τα 10,3 lt/100 km. Με ένα πιο γρήγορο και ομαλό σε αλλαγές αυτόματο σασμάν (διατίθεται και με 6άρι χειροκίνητο), η κατανάλωση θα ήταν ακόμα χαμηλότερη και ο κινητήρας θα ξεδίπλωνε με μεγαλύτερη ευκολία τις δυνατότητές του.

Αρκετά όμως με τα λόγια. Ήρθε η ώρα να διαβάσετε βήμα βήμα το πρόγραμμα που ετοιμάσαμε και ελπίζουμε να το ευχαριστηθείτε όσο το ευχαριστηθήκαμε κι εμείς. Καλό Ακρόπολις σε όλους και τα λέμε στα βουνά! 

Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου
Ο ένατος γύρος του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Ράλι θα ανοίξει ουσιαστικά την αυλαία του την Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου με το shakedown να πραγματοποιείται στην ΕΔ της Δίβρης. Πρόκειται για μια διαδρομή μήκους 4,32 km πέριξ της Λαμίας, η οποία είναι ενδεικτική των συνθηκών που θα αντιμετωπίσουν τα πληρώματα κατά τη διάρκεια του αγώνα.Εκκίνηση
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι ομάδες θα κατηφορίσουν προς την Αθήνα καθώς το απόγευμα της ίδιας ημέρας (στις 17:30) θα πραγματοποιηθεί η πανηγυρική εκκίνηση κάτω από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης.

acropolis

Σούπερ Ειδική
Στις 18:13 θα διεξαχθεί η Σούπερ Ειδική στην πλατεία Συντάγματος. Η ειδική διαδρομή μήκους περίπου ενός χιλιομέτρου θα έχει την ονομασία «Cosmote 5G Athens Stage» και θα περνά εμπρός από τη Βουλή κάνοντας ουσιαστικά τον κύκλο της Πλατείας Συντάγματος. Με το πέρας της διαδικασίας, τα αγωνιστικά θα παραμείνουν στο Parc Ferme στην πλατεία όπου και θα διανυκτερεύσουν για να ξεκινήσουν το επόμενο πρωί για τους Αγίους Θεοδώρους.

Service Park
To επίκεντρο του Ράλι Ακρόπολις θα είναι η πόλη της Λαμίας, με το κεντρικό service park να βρίσκεται στον χώρο της Πανελλήνιας Έκθεσης Λαμίας (Π.Ε.Λ.). Εκεί θα επιστρέφουν τα αγωνιστικά μετά το πέρας των ειδικών διαδρομών κάθε ημέρας.

Οι προτάσεις μας για την Παρασκευή 10 Σεπτεμβρίου

Ειδική Διαδρομή: Αγ. Θεόδωροι 1, Εκκίνηση: 10:18, Μήκος: 17,54 km
Κλασική ακροπολική διαδρομή. Ξεκινά στενή με σκληρό τερέν και φυτευτές πέτρες. Εν συνεχεία φαρδαίνει, με αρκετές φουρκέτες στη χάραξη και πιο μαλακό χώμα, στοιχείο που σαφώς θα παίξει τον ρόλο του στη σειρά εκκίνησης.

1

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση στο 10,1 km της ΕΔ (Google Maps)
Θα βγείτε από την εθνική οδό στην έξοδο «Κινέτα» και θα κατευθυνθείτε προς Αγ. Θεοδώρους. Θα περάσετε μέσα από τον οικισμό και θα συναντήσετε τις χαρακτηριστικές παλιές γραμμές του τραίνου. Αμέσως ύστερα από τις γραμμές θα στρίψετε δεξιά (θα δείτε στο αριστερό σας χέρι ένα βενζινάδικο Ετέκα). Στη διχάλα που θα συναντήσετε στο νηπιαγωγείο, στρίβετε αριστερά και περνάτε κάτω από την εθνική οδό. Μόλις περάσετε κάτω από την εθνική, στρίβετε αριστερά και ύστερα από 100 m στρίβετε δεξιά στην οδό Αγ. Μαρίνας. Συνεχίζετε στον κεντρικό δρόμο και αφού βγείτε από τον οικισμό συναντάτε το μνημείο πεσόντων στ’ αριστερά. Σε απόσταση 2 km φθάνετε στην πρόσβαση της ειδικής διαδρομής. Σταθμεύετε το αυτοκίνητό σας και περπατάτε για περίπου 700-900 m με τη φορά του αγώνα και έχετε πιάτο μπροστά σας δυο εντυπωσιακές φουρκέτες.
Προσοχή! Επειδή γίνονται έργα στον παράδρομο της εθνικής, να είστε προσεκτικοί για τυχόν κυκλοφοριακές αλλαγές.
 

Ειδική Διαδρομή: Θήβα, Εκκίνηση: 15:47, Μήκος: 23,27 km
Έχει μήκος 23 km και σχετικά σφιχτή χάραξη, οπότε είναι απαιτητική με πολλές εναλλαγές πορείας. Έχει όμως και αρκετά πατημένα κομμάτια με καλό χώμα και υψηλή μέση ωριαία. Σημείο αναφοράς η είσοδος των αγωνιστικών στο πεδίο βολής με το χώμα-πούδρα και τη μεγάλης διάρκειας θέαση που αποζημιώνει σε θέαμα. Προτείνουμε μόλις δείτε τα αγωνιστικά του WRC να αποχωρήσετε προκειμένου να είστε πιο άνετοι για τη συνέχεια.

2

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση στο 17,0 km της ΕΔ (Google Maps)
Από την εθνική οδό Ελευσίνας-Θήβας, πριν από το στρατόπεδο ΚΕΠΒ, στρίβετε δεξιά με κατεύθυνση προς Νεοχωράκι. Λίγο πριν μπείτε στο χωριό θα συναντήσετε στο αριστερό σας χέρι το Πάρκο Κυκλοφοριακής Αγωγής (Road Safety Park). Εκεί στρίβετε αριστερά και στα 100 m, στη διχάλα του δρόμου, μένετε δεξιά. Συνεχίζετε την πορεία σας έως ότου φθάσετε στο σημείο στάθμευσης, στο πεδίο βολής. Εκεί θα παρακολουθήσετε ένα από τα πιο γρήγορα κομμάτια της ειδικής και σίγουρα από τα πιο «σκονισμένα»…
 

Ειδική Διαδρομή: Ελάτεια, Εκκίνηση: 17:40, Μήκος: 11,65 km
Το ελληνικό Pikes Peak… Είναι μία από τις πιο γρήγορες ειδικές του ράλι, με πολύ καλό πατημένο χώμα. Το ξεκίνημα είναι ανηφορικό με κλειστές φουρκέτες, εξ ου και ο παραλληλισμός με τη διάσημη ανάβαση στο Colorado των ΗΠΑ. Κατόπιν ισιώνει για μεγάλα διαστήματα και κατηφορίζει σε πολλά σημεία. Είναι τεχνική, γρήγορη και αν μη τι άλλο απολαυστική, τόσο για τους οδηγούς όσο και για τους θεατές.

3

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση από την αφετηρία της ΕΔ (Google Maps)
Βγαίνοντας από την Ελάτεια με κατεύθυνση προς Αταλάντη, θα συναντήσετε στο δεξί σας χέρι ένα βενζινάδικο Revoil. Στα 750 m από το βενζινάδικο στρίβετε αριστερά στον χωματόδρομο (στο χαρακτηριστικό πέτρινο εικονοστάσι) τον οποίο και ακολουθείτε για τα επόμενα 700 m. Κατόπιν στρίβετε δεξιά και περνάτε το ρέμα. Ύστερα από 700 m στη διχάλα του δρόμου μένετε δεξιά. Ύστερα από 50 m ακολουθείτε δεξιά πορεία και συναντάτε το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, όπου είναι και η αφετηρία της ειδικής. Προχωρήστε 500 m και θα απολαύσετε την πρώτη «κλασική» φουρκέτα ή 200 m ακόμα για την επόμενη γρήγορη δεξιά στροφή που ακολουθεί.

Εναλλακτικά…
Για πιο χαλαρό ρυθμό μπορείτε να παρακολουθήσετε την ΕΔ Αγ. Θεόδωροι 1. Να κάνετε ένα άνετο διάλειμμα στο Λουτράκι για καφέ και να ρίξετε μια ματιά στο remote service του Λουτρακίου που εκκινεί στις 11:41. Εκεί, οι οδηγοί θα κάνουν όποια επισκευή χρειαστεί –αν χρειαστεί- με εργαλεία και ανταλλακτικά που έχουν στο αυτοκίνητο. Κατόπιν μπορείτε να αναχωρήσετε με την ησυχία σας για να παρακολουθήσετε την τελευταία ειδική διαδρομή της ημέρας, την Ελάτεια.

Οι προτάσεις μας για το Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου Ειδική Διαδρομή: Παύλιανη 1, Εκκίνηση: 08:32, Μήκος: 24,25 km
Από τις πλέον κλασικές και κορυφαίες οδηγικά ειδικές διαδρομές του ράλι. Μέχρι το 10ο χιλιόμετρο, φαρδύς δρόμος με μέτριες και πατημένες στροφές με πολύ καλό χώμα. Εν συνεχεία στενεύει αρκετά μέχρι το τέλος, οπότε το πλήρωμα που θα καταφέρει να διατηρήσει τον καλύτερο ρυθμό σε αυτό ειδικά το κομμάτι θα έχει και το πλεονέκτημα.

5

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση στο 7,2 km της ΕΔ (Google Maps)
Από την Παύλιανη κινείστε με κατεύθυνση προς Στρώμη-Μαυρολιθάρι. Στα 6,7 km στρίβετε δεξιά προς Πυρά-Μαυρολιθάρι και έπειτα από 4,9 km θα συναντήσετε χωματόδρομο στα δεξιά τον οποίο πρέπει να ακολουθήσετε για 4 km έως τα Πυρά Ηρακλέους. Εκεί θα απολαύσετε ένα μεγάλο και πολύ γρήγορο κομμάτι της ειδικής.
 

Ειδική Διαδρομή: Βωξίτες, Εκκίνηση: 11:52, Μήκος: 22,97 km
Μία ακόμα old time classic ειδική. Ξεκινά από Ιτέα με ανηφορικό, σφιχτό κομμάτι και μέτριο οδόστρωμα. Από την άσφαλτο και μετά που περνά το δρόμο προς Προσήλιο, αλλάζει μορφή, γίνεται εμφανώς πιο γρήγορη με μέτριες και πατημένες στροφές αλλά και όμορφα ορεινά περάσματα μέσα από το δάσος. 

6

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση στο 8,5 km της ΕΔ (Google Maps)
Από τον περιφερειακό της Άμφισσας θα ακολουθήσετε τις ταμπέλες προς Λιδορίκι. Από εκεί, στα 7 km θα βρεθείτε στην ειδική που αλλάζει τερέν από… άσφαλτο σε χώμα. Ακολουθήστε τη φορά της ειδικής περπατώντας για 700 m και θα έχετε εμπρός σας ένα πολύ γρήγορο κομμάτι με μια εντυπωσιακή δεξιά στροφή.


Ειδική Διαδρομή: Ελευθεροχώρι 2, Εκκίνηση: 18:08, Μήκος: 18,14 km
Ξεκινά ύστερα από το χωριό Ελευθεροχώρι. Αρχικά είναι στενή και πολύ απαιτητική, κατόπιν όμως «ανοίγει» ελαφρώς, επιτρέποντας στα πληρώματα να ανεβάσουν τέμπο έως τη λίμνη Καλλίδρομου. Εκεί θα πάνε με τέρμα γκάζι στα πολλά πατημένα κομμάτια και θα σηκώσουν ελαφρώς το πόδι πριν και έως το τελείωμα του χωριού Μενδενίτσα.

7

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση στο 4,0 km της ΕΔ (Google Maps)
Έχοντας ως αφετηρία το νεκροταφείο του χωριού στο Παλαιοχώρι, ακολουθήστε το χωματόδρομο για 650 m. Σε αυτό το σημείο στρίψτε αριστερά και συνεχίστε χωρίς κάποια αλλαγή κατεύθυνσης για τα επόμενα 1,7 km όπου και στρίβετε δεξιά. Ανηφορίστε για 3,8 km και αγνοήστε τον δρόμο που θα συναντήσετε στο αριστερό σας χέρι, στρίβοντας στη δεξιά φουρκέτα. Στα 2,2 km φθάνετε στην πρόσβαση της ειδικής διαδρομής, σε ένα πολύ χαρακτηριστικό κομμάτι στη λίμνη Καλλίδρομο.

Οι προτάσεις μας για την Κυριακή 12 Σεπτεμβρίου 

Ειδική Διαδρομή: Πύργος, Εκκίνηση: 09:51, Μήκος: 33,20 km
Κατά την άποψή μας είναι η πιο θεαματική ειδική διαδρομή του εφετινού Ακρόπολις! Γρήγορη, τεχνική, με πολλές εναλλαγές τοπίων-χαράξεων αλλά και τερέν. Εάν μπορείτε να παρακολουθήσετε μία μόνο ειδική, ας είναι αυτή. Εκκινεί σφιχτά για περίπου 1.000 με 1.200 m και κατόπιν ανοίγει για τα επόμενα 12 km με μπόσικο χώμα, πολύ γκάζι και θέαμα! Από το χωριό Δάφνη στενεύει και γίνεται πολύ τεχνική, περνά μέσα από το δάσος όπου υπάρχουν αρκετά ζόρικα κομμάτια με αλματάκια, «γκρέμι» και έλατα δίπλα από τα οποία τα αγωνιστικά περνούν «φίλερ». Συνεχίζει σε αυτό το τέμπο έως τον επόμενο οικισμό, την Ανατολή. Από εκεί και πέρα (βρισκόμαστε ήδη στο 26ο km της ΕΔ) και έως το τέλος (33,20 km) μετατρέπεται σε φοβερά γρήγορη κατηφορική, φαρδιά, με λεπτό χαλικάκι και ανοιχτές φουρκέτες. Απόλαυση…

9

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση στο 9,7 km της ΕΔ (Google Maps)
Από τα Λουτρά Υπάτης κατευθύνεστε προς Νεοχώρι. Από την εκκλησία του Αγ. Νικολάου (μηδενίζετε το οδόμετρο) στο Νεοχώρι, ανηφορίζετε προς το δάσος. Στα 130 m μένετε δεξιά στον κύριο δρόμο και αφού πλέον έχετε μπει ήδη για τα καλά στο δάσος, έπειτα από 930 m, στην αριστερή φουρκέτα ακολουθείτε τον δρόμο στα δεξιά σας. Ύστερα από 900 m, μένετε στον κύριο δρόμο και ακολουθείτε την πορεία της αριστερής φουρκέτας αφήνοντας τον δρόμο στα δεξιά σας. Έπειτα από 6,5 km θα βρεθείτε στο σημείο πρόσβασης της ειδικής (9,7 km), από όπου περπατώντας με τη φορά του αγώνα για τα επόμενα 400 m μπορείτε να παρακολουθήσετε μια αλληλουχία γρήγορων στροφών.
Tip: Εάν θέλετε να κατασκηνώσετε σε αυτό το πανέμορφο μέρος, ιδανικό σημείο είναι στο εκκλησάκι της Αγ. Παρασκευής (περίπου στο 30,0 km της ΕΔ). Για να φθάσετε εκεί, θα ακολουθήσετε ανάποδα την ειδική από το χωριό Μάρμαρα (βρίσκεται στον τερματισμό της ε.δ.) για τέσσερα περίπου χιλιόμετρα.


Ειδική Διαδρομή: Ταρζάν 2 (Power Stage), Εκκίνηση: 13:18, Μήκος: 23,37 km
Ο δεύτερος Ταρζάν είναι Power Stage, κάτι που σημαίνει ότι οι οδηγοί θα κινηθούν στο όριο προκειμένου ο πρώτος να κερδίσει τους έξτρα 5 βαθμούς για το πρωτάθλημα. Σε συνδυασμό με τα 23,37 km της ειδικής αναμένεται έντονος συναγωνισμός που αφήνει περιθώριο για εκπλήξεις. Η διαδρομή απλώνεται ανάμεσα σε απίστευτης ομορφιάς βουνίσια τοπία. «Σπαστήρι» την αποκαλούσαν οι παλιοί και έχουν δίκιο, καθώς το τερέν είναι στο μεγαλύτερο κομμάτι του σκληρό, στενό και με φυτευτές πέτρες. Υπάρχουν πολλές κλειστές φουρκέτες και αρκετά σημεία με χώμα «πούδρα». Πολύ τεχνική ειδική με υψηλό βαθμό δυσκολίας.

tarzan

Προτεινόμενο σημείο: Πρόσβαση στο 14,8 km της ΕΔ (Google Maps)
Ερχόμενοι από Βίτολη κατευθύνεστε προς το χωριό Ροβολιάρι. Στον Ιερό Ναό των 12 Αποστόλων του χωριού μηδενίζετε το οδόμετρο. Ύστερα από 800 m στο «Τ» του δρόμου που θα συναντήσετε στρίβετε αριστερά και έπειτα από 350 m θα δείτε -στο δεξί σας χέρι- το γήπεδο του χωριού. Ακολουθώντας τον κύριο δρόμο για τα επόμενα 2,6 km φθάνετε στο σημείο πρόσβασης της ειδικής. Εναλλακτικά και κυρίως για όσους θέλουν να επισκεφθούν τον Ταρζάν από Βόρεια Ελλάδα μπορείτε να βρεθείτε στο ίδιο ακριβώς σημείο ερχόμενοι από τη Ρεντίνα. Από τη Ρεντίνα ακολουθείτε τις ταμπέλες για επτά περίπου χιλιόμετρα προς την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Ρεντίνα). Αφήνοντας πίσω σας τη μονή (βρίσκεται στο δεξί σας χέρι), ακολουθείτε τον δρόμο με κατεύθυνση προς Ροβολιάρι και σε 5,2 km φτάνετε στην ΕΔ.

Οι προσβάσεις που σας προτείνουμε δεν είναι οι επίσημες της διοργανώτριας αρχής. Αυτό σημαίνει ότι  δε μπορούμε να σας εγγυηθούμε ότι θα είναι προσβάσιμες στο 100% τις ημέρες διεξαγωγής του αγώνα. Για τις επίσημες προσβάσεις αλλά και το αναλυτικό πρόγραμμα του αγώνα και τους χρόνους όλων των Ειδικών Διαδρομών επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του ΕΚΟ Ράλι Ακρόπολις 2021.

www.drive.gr