Η σημερινή πρωτοφανής σε διεθνές επίπεδο συγκυρία έχει δημιουργήσει στους οφειλέτες που έχουν ρυθμίσει τα δάνειά τους προς τις τράπεζες, αλλά και άλλες οφειλές τους, μέσω απόφασης Δικαστηρίου («νόμος Κατσέλη»), είτε με τελική-οριστική απόφαση είτε με προσωρινή διαταγή του Ειρηνοδίκη που ισχύει μέχρι να λάβει χώρα το τελικό Δικαστήριό τους, εύλογα το ερώτημα εάν μπορούν να μην καταβάλλουν αυτούς τους δύσκολους μήνες της κρίσης (αρχής γενομένης των δόσεων του μήνα Απριλίου) τις δόσεις που έχουν οριστεί από τα Δικαστήρια.
Σύμφωνα με την από 30-3-2020 ΠΝΠ «για όσους οφειλέτες, οι οποίοι αποδεδειγμένα πλήττονται από τους κινδύνους διασποράς του κορωνοϊού COVID-19 αναστέλλεται για χρονικό διάστημα τριών (3) μηνών η καταβολή των δόσεων χωρίς να επέρχονται οι συνέπειες λόγω της μη καταβολής και χωρίς να τροποποιείται η συνολική διάρκεια της ρύθμισης».
Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι η ανωτέρω αναστολή περιλαμβάνει όσους δανειολήπτες υφίστανται μείωση στα εισοδήματά τους σε σχέση με τον χρόνο που εκδόθηκε η απόφαση που ρύθμισε τα χρέη τους. Εάν για παράδειγμα ένας οφειλέτης κατά το χρόνο που ορίστηκαν οι δόσεις από το Δικαστήριο είχε μισθό 1.200€ και πλέον θα λαμβάνει το επίδομα των 800€ ή είχε έσοδα από την ατομική του επιχείρηση ή το ελεύθερο επάγγελμά του 1.000€ και τα έσοδά του είναι μειωμένα ή μηδενικά, μπορεί να αναστείλει τις πληρωμές του για 3 μήνες, δηλαδή να πληρώσει τις δόσεις του μήνα Απριλίου τον μήνα Ιούλιο (με την επιφύλαξη βέβαια τυχόν παράτασης της αναστολής), τις δόσεις του μήνα Μαΐου τον μήνα Αύγουστο κ.ο.κ.
Μία άλλη κατηγορία οφειλετών που επίσης πλήττεται από τις παρούσες συνθήκες ακόμη και χωρίς διαφαινόμενη μείωση των εισοδημάτων τους είναι οι υπερήλικες ή τα άτομα που έχουν προβλήματα αναπηρίας ή άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας, οι οποίοι μπορεί μεν να λαμβάνουν σταθερά τις συντάξεις τους ή τα επιδόματά τους, όμως δε δύνανται να χρησιμοποιήσουν τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες πληρωμών (e-banking) και ταυτόχρονα δε μπορούν να μεταβούν σε υποκαταστήματα, καθώς ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες και ελλοχεύει ο κίνδυνος να πληγεί ανεπανόρθωτα η υγεία τους. Στις περιπτώσεις αυτές συμβουλεύουμε να προσπαθήσουν να βοηθηθούν από άλλα πρόσωπα του περιβάλλοντός τους, εάν βέβαια αυτό είναι δυνατόν, καθώς γνωρίζουμε ότι τα άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες ενδείκνυται να μην έλθουν σε επαφή με άλλα άτομα της οικογένειάς τους και βέβαια δύσκολα θα μπορούσαν να καθοδηγηθούν τηλεφωνικώς για να πραγματοποιήσουν τόσο πολύπλοκες συναλλαγές.
Τέλος, συμβουλεύουμε τους δανειολήπτες που ζητούν τη νομική μας βοήθεια αυτές τις ημέρες, εάν το ποσόν που έχει οριστεί από το Δικαστήριο είναι μικρό και διαχειρίσιμο (λ.χ.20€, 50€ κ.ο.κ. ή και ακόμη μεγαλύτερο στις περιπτώσεις που υπάρχει η οικονομική δυνατότητα) και μπορούν να το καταβάλουν παρά τις αντίξοες συνθήκες, να το κάνουν, καθώς στη συνέχεια (δηλαδή μετά την αναστολή) θα πρέπει να καταβάλουν διπλές δόσεις, δηλαδή τόσον τις τρέχουσες όσον και τις δόσεις των μηνών που έχουν σήμερα ανασταλεί. Σε κάθε περίπτωση, το να χάσουν οι οφειλέτες τη δικαστική ρύθμιση (να κηρυχθούν έκπτωτοι) δεν είναι τόσο εύκολο, ακόμη και εάν οι τράπεζες κινήσουν οποιαδήποτε διαδικασία σε βάρους τους, καθώς το Δικαστήριο είναι αυτό το οποίο εν τέλει θα κρίνει (εξατομικευμένα για κάθε περίπτωση) εάν πράγματι μπορούσαν να γίνουν πληρωμές αυτό το χρονικό διάστημα εκ μέρους τους και αυτές δεν έγιναν.
Έλενα Κονομόδη
Δικηγόρος παρ΄Αρείω Πάγω