Μένουμε από αγάπη ή από συνήθεια; Η ψυχολογία πίσω από τους σύγχρονους χωρισμούς
Κάποτε οι άνθρωποι έμεναν μαζί «για μια ζωή».
Σήμερα χωρίζουν πιο εύκολα.
Ή τουλάχιστον έτσι λέμε.
Γιατί τα ζευγάρια σήμερα «χωρίζουν πιο εύκολα»;
Ακούμε συχνά ότι «παλιά οι άνθρωποι άντεχαν περισσότερο».
Ίσχυε όμως αυτό ή απλώς δεν μπορούσαν να φύγουν;
Από ψυχολογική σκοπιά, οι σύγχρονες σχέσεις δεν είναι πιο επιφανειακές. Είναι πιο απαιτητικές.
Το ερώτημα δεν είναι αν χωρίζουμε πιο εύκολα.
Το ερώτημα είναι: τι ζητάμε πλέον από μια σχέση;
Από την ανάγκη στην επιλογή
Στο παρελθόν, ο γάμος συνδεόταν με την ασφάλεια και την κοινωνική σταθερότητα. Σήμερα, βασίζεται κυρίως στη συναισθηματική ικανοποίηση. Θέλουμε ο σύντροφός μας να είναι ερωτικός σύντροφος, φίλος, σύμμαχος, «καταφύγιο».
Όταν η σχέση δεν καλύπτει αυτές τις προσδοκίες, βιώνεται ως αποτυχία — όχι ως μια φυσική φάση εξέλιξης.
Χαμηλότερη ανοχή στη συναισθηματική δυσφορία
Οι νεότερες γενιές έχουν μεγαλύτερη επίγνωση γύρω από την ψυχική υγεία και τα όρια. Αυτό είναι θετικό.
Ταυτόχρονα, όμως, πολλές φορές δεν έχουμε μάθει να αντέχουμε τη σύγκρουση χωρίς να τη βιώνουμε ως απειλή εγκατάλειψης.
Ο ερευνητής John Gottman έχει δείξει ότι δεν είναι οι καβγάδες που χωρίζουν τα ζευγάρια, αλλά η κριτική, η περιφρόνηση, η αμυντικότητα και η συναισθηματική απόσυρση όταν η ένταση ανεβαίνει.
Η προσκόλληση «μπαίνει» στη σχέση
Η θεωρία του John Bowlby μας βοηθά να κατανοήσουμε κάτι βαθύτερο:
Δεν μαλώνουμε μόνο για τα πρακτικά ζητήματα. Μαλώνουμε για το αν νιώθουμε ασφαλείς.
Ο ένας φοβάται ότι θα εγκαταλειφθεί.
Ο άλλος φοβάται ότι θα εγκλωβιστεί.
Και κάπως έτσι δημιουργείται ο γνώριμος χορός «κυνηγάω – αποσύρομαι».
Η κουλτούρα της άμεσης ικανοποίησης
Ζούμε σε μια εποχή πολλών επιλογών. Όταν κάτι δυσκολεύει, η σκέψη «ίσως υπάρχει κάτι καλύτερο» έρχεται πιο εύκολα. Η σχέση όμως δεν ωριμάζει χωρίς τριβή.
Τελικά χωρίζουμε πιο εύκολα;
Ίσως όχι πιο εύκολα — αλλά πιο ελεύθερα.
Σήμερα μένουμε σε μια σχέση επειδή τη θέλουμε, όχι επειδή πρέπει.
Και αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται μεγαλύτερη συναισθηματική ωριμότητα:
- ικανότητα ρύθμισης του θυμού
- ανάληψη ευθύνης
- επιδιόρθωση μετά τη ρήξη
- αποδοχή ότι η αγάπη δεν είναι μόνο συναίσθημα, αλλά και απόφαση
Οι σύγχρονες σχέσεις δεν είναι πιο αδύναμες.
Απλώς δεν στηρίζονται στην αντοχή — στηρίζονται στην επίγνωση.
Χριστίνα Μαντζιώρου, MSc
Κλινική Ψυχολόγος & Γνωστική Αναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια
Εργάζεται με ενήλικες σε ατομική ψυχοθεραπεία, διατηρεί γραφείο στην Αθήνα και πρόσφατα λειτουργεί νέος θεραπευτικός χώρος στην Κόρινθο (Εθνικής Ανεξαρτησίας 14). Οι συνεδρίες πραγματοποιούνται κατόπιν ραντεβού, σε ένα πλαίσιο που δίνει έμφαση στην κατανόηση των επαναλαμβανόμενων μοτίβων σχέσεων και στη βαθύτερη συναισθηματική επεξεργασία.
