Πρακτικές που ξεπερνούν κάθε φαντασία καταγράφουν οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς ορισμένοι εργοδότες επιχειρούν με κάθε τρόπο να παρακάμψουν την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας και να αποφύγουν τις συνέπειες από παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας.
Από εργαζόμενους που εμφανίζονται ως «υπεύθυνοι» τμημάτων, μέχρι περιπτώσεις όπου παρουσιάζονται ως πελάτες ή ακόμη και κρύβονται σε φέρετρα και ψυκτικούς θαλάμους, οι ελεγκτές έρχονται αντιμέτωποι με ευφάνταστες αλλά παράνομες πρακτικές που έχουν έναν κοινό στόχο: την απόκρυψη της πραγματικής απασχόλησης και την αποφυγή των ελέγχων.
Οι έλεγχοι έχουν ενταθεί ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο, με έμφαση στις τουριστικές περιοχές και στους κλάδους όπου καταγράφεται αυξημένη εποχική απασχόληση. Τα στοιχεία των επιθεωρητών δείχνουν ότι μέρος των εργοδοτών αναζητά τρόπους να παρακάμψει το σύστημα καταγραφής του πραγματικού χρόνου εργασίας.
Εργαζόμενοι που «βαφτίζονται» υπεύθυνοι
Μία από τις συχνότερες πρακτικές αφορά την τεχνητή αλλαγή ρόλου εργαζομένων. Σε ελέγχους έχουν εντοπιστεί επιχειρήσεις όπου υπάλληλοι εμφανίζονταν ως «υπεύθυνοι» τμημάτων, με αποτέλεσμα να επιχειρείται η εξαίρεσή τους από την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Χαρακτηριστική ήταν περίπτωση σε σούπερ μάρκετ, όπου σχεδόν όλοι οι εργαζόμενοι εμφανίζονταν ως υπεύθυνοι διαφορετικών τμημάτων, από τα ταμεία και τα αλλαντικά έως τους διαδρόμους και τα είδη χαρτικών, ενώ στην πραγματικότητα εκτελούσαν κανονικά καθήκοντα υπαλλήλων.
Οι εργαζόμενοι που μετατρέπονται σε… πελάτες
Σε επιχειρήσεις εστίασης και beach bars έχουν καταγραφεί ακόμη πιο ευφάνταστες πρακτικές. Όταν εμφανίζονται οι ελεγκτές, εργαζόμενοι αφήνουν τους δίσκους και προσπαθούν να εμφανιστούν ως πελάτες, καθισμένοι στις ξαπλώστρες ή ακόμη και μέσα στη θάλασσα.
Σε χαρακτηριστική περίπτωση, εργαζόμενος που εξυπηρετούσε πελάτες εμφανίστηκε ξαφνικά ως λουόμενος, ενώ ο ιδιοκτήτης ανέλαβε προσωρινά το σέρβις προκειμένου να αποφευχθεί η καταγραφή της πραγματικής κατάστασης.
«Ήρθα νωρίτερα για καφέ»
Μία ακόμη συνηθισμένη πρακτική αφορά την παρουσία εργαζομένων στον χώρο εργασίας πριν από την επίσημη έναρξη της βάρδιας τους.
Σε αρκετές περιπτώσεις, εργαζόμενοι καλούνται να υποστηρίξουν ότι βρίσκονται στον χώρο απλώς για έναν καφέ ή για να προετοιμαστούν πριν ξεκινήσουν εργασία, παρά το γεγονός ότι στην πράξη εκτελούν κανονικά εργασιακά καθήκοντα.
Οι επιθεωρητές, όταν διαπιστώνουν παροχή εργασίας, δεν αποδέχονται τέτοιους ισχυρισμούς.
Εργαζόμενοι κρυμμένοι σε φέρετρα και ψυκτικούς θαλάμους
Ανάμεσα στα πιο ακραία περιστατικά που έχουν καταγραφεί είναι η περίπτωση βιοτεχνίας ξυλείας, όπου εργοδότης φέρεται να ζήτησε από εργαζόμενους να κρυφτούν μέσα σε φέρετρα κατά τη διάρκεια ελέγχου.
Σε άλλη επιχείρηση, εργαζόμενοι εντοπίστηκαν κρυμμένοι σε ψυκτικούς θαλάμους, ενώ σε κατάστημα ένδυσης εργαζόμενοι είχαν κρυφτεί στα δοκιμαστήρια, την ώρα που η ιδιοκτήτρια υποστήριζε ότι λειτουργούσε μόνη της την επιχείρηση.
Η προστασία των εργαζομένων στο επίκεντρο των ελέγχων
Οι πρακτικές αυτές αναδεικνύουν τα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν στην εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και την ανάγκη για ουσιαστικούς ελέγχους και αποτελεσματική προστασία των εργαζομένων.
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί ένα εργαλείο για την καταγραφή του πραγματικού χρόνου απασχόλησης, όμως η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από την εφαρμογή της στην πράξη και από την αντιμετώπιση φαινομένων καταστρατήγησης.
