Καρέκλες, πλαστικοί κώνοι, καφάσια, αλυσίδες, ακόμη και αυτοσχέδιες πινακίδες «Απαγορεύεται η στάθμευση». Η εικόνα είναι γνώριμη σε πολλές γειτονιές των ελληνικών πόλεων, όπου ιδιώτες και επαγγελματίες επιχειρούν με αυτόν τον τρόπο να «κρατήσουν» μια θέση στάθμευσης μπροστά από το σπίτι, το κατάστημα ή την επιχείρησή τους.
Το γεγονός, όμως, ότι κάποιος σταθμεύει καθημερινά στο ίδιο σημείο ή ότι η θέση βρίσκεται ακριβώς μπροστά από την ιδιοκτησία του δεν σημαίνει ότι αποκτά και αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του δρόμου.
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, που θεσπίστηκε με τον ν. 5209/2025, προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες τόσο για τη στάθμευση όσο και για την κυκλοφοριακή σήμανση. Μεταξύ άλλων, η στάθμευση απαγορεύεται μπροστά από την είσοδο και έξοδο οχημάτων παρόδιας ιδιοκτησίας, καθώς και απέναντι από αυτή όταν ο δρόμος είναι στενός και εμποδίζεται η είσοδος ή η έξοδος οχημάτων.
Η θέση μπροστά από το σπίτι δεν είναι «ιδιωτικό πάρκινγκ»
Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η αντίληψη ότι ο ιδιοκτήτης ή ο ένοικος ενός ακινήτου μπορεί να δεσμεύει τη θέση που βρίσκεται μπροστά από αυτό.
Ο κοινόχρηστος δρόμος δεν μετατρέπεται σε ιδιωτική θέση στάθμευσης επειδή κάποιος κατοικεί ή διατηρεί επιχείρηση στο συγκεκριμένο σημείο. Εφόσον η στάθμευση επιτρέπεται και δεν υπάρχει ειδική νόμιμη ρύθμιση, η θέση παραμένει διαθέσιμη στους χρήστες του δρόμου.
Διαφορετική είναι η περίπτωση μιας νόμιμης εισόδου ή εξόδου οχημάτων. Ο ΚΟΚ απαγορεύει τη στάθμευση μπροστά από τέτοια είσοδο ή έξοδο. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης αποκτά μια πρόσθετη προσωπική θέση στάθμευσης πάνω στον δημόσιο δρόμο.
Οι αυτοσχέδιες πινακίδες δεν αποκτούν ισχύ επειδή γράφουν «μην παρκάρετε»
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις αυτοσχέδιες πινακίδες που επιχειρούν να επιβάλουν απαγόρευση στάθμευσης.
Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις δεν αποφασίζονται μονομερώς από έναν ιδιώτη. Ο ΚΟΚ συνδέει την ισχύ των μέτρων ρύθμισης της κυκλοφορίας με τις σχετικές αποφάσεις των αρμόδιων αρχών και την προβλεπόμενη σήμανση.
Επομένως, μια πινακίδα που κατασκεύασε κάποιος μόνος του και τοποθέτησε έξω από το σπίτι ή το κατάστημά του δεν εξομοιώνεται αυτομάτως με επίσημη πινακίδα του ΚΟΚ.
Ακόμη σοβαρότερο μπορεί να γίνει το ζήτημα όταν η αυθαίρετη σήμανση έχει μορφή που μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στους οδηγούς ή όταν αντικείμενα τοποθετούνται πάνω στο οδόστρωμα με τρόπο που επηρεάζει την ασφαλή κυκλοφορία.
Τι γίνεται με τις καρέκλες και τους κώνους
Η τοποθέτηση μιας καρέκλας ή ενός κώνου στον δρόμο με σκοπό να παραμείνει κενή μια θέση δεν αποτελεί νόμιμο τρόπο «κράτησης» πάρκινγκ.
Άλλο πράγμα είναι, βέβαια, η προσωρινή σήμανση που προβλέπεται από τον ΚΟΚ σε πραγματικές περιπτώσεις ανάγκης. Για παράδειγμα, όταν ένα μηχανοκίνητο όχημα αναγκαστεί να σταθμεύσει σε απαγορευμένο σημείο, ο ΚΟΚ προβλέπει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις την τοποθέτηση κατάλληλης προειδοποιητικής συσκευής ώστε να ειδοποιούνται οι οδηγοί που πλησιάζουν.
Αυτό απέχει σημαντικά από την καθημερινή πρακτική της τοποθέτησης αντικειμένων στον δρόμο για να παραμένει μια θέση ελεύθερη μέχρι να επιστρέψει ο «δικαιούχος».
Προσοχή στα ποσά των προστίμων
Σε δημοσιεύματα και αναρτήσεις στο διαδίκτυο γίνεται συχνά λόγος για πρόστιμα 350 ευρώ ή ακόμη και 1.500 ευρώ για καρέκλες, κώνους και αυθαίρετες πινακίδες.
Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή: δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρόστιμο 1.500 ευρώ που επιβάλλεται αυτομάτως σε κάθε περίπτωση όπου κάποιος βάζει μια καρέκλα ή έναν κώνο για να κρατήσει θέση στάθμευσης.
Η κύρωση εξαρτάται από το τι ακριβώς έχει γίνει και ποια διάταξη εφαρμόζεται: διαφορετικά αντιμετωπίζεται μια παράβαση σχετική με τη στάθμευση, διαφορετικά η αυθαίρετη κατάληψη κοινόχρηστου χώρου και διαφορετικά μια επέμβαση στη νόμιμη κυκλοφοριακή σήμανση. Μπορεί επίσης να εμπλέκονται κανονιστικές αποφάσεις του οικείου δήμου.
Γι’ αυτό και η γενίκευση ότι «όποιος βάζει καρέκλα στον δρόμο πληρώνει 1.500 ευρώ» μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένο συμπέρασμα.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οδηγοί και επαγγελματίες
Το βασικό συμπέρασμα είναι απλό: κανείς δεν μπορεί από μόνος του να μετατρέψει ένα τμήμα του δημόσιου δρόμου σε προσωπική θέση στάθμευσης.
Η ύπαρξη κατοικίας, καταστήματος ή επαγγελματικού χώρου μπροστά από μια θέση δεν αρκεί για να αποκτήσει κάποιος αποκλειστικό δικαίωμα πάνω σε αυτή. Όπου απαιτείται ειδική απαγόρευση ή κυκλοφοριακή ρύθμιση, αυτή πρέπει να προκύπτει από το νόμιμο πλαίσιο και τις αρμόδιες αρχές.
Έτσι, οι γνώριμες καρέκλες, οι κώνοι, οι αλυσίδες και τα αυτοσχέδια «ΜΗΝ ΠΑΡΚΑΡΕΤΕ» μπορεί να δίνουν την εντύπωση μιας κατοχυρωμένης θέσης, όμως από μόνα τους δεν δημιουργούν κανένα ιδιωτικό δικαίωμα πάνω στον δημόσιο δρόμο.
Και για όποιον θεωρεί ότι το πεζοδρόμιο ή το κομμάτι του δρόμου μπροστά από την πόρτα του «του ανήκει», ο κανόνας παραμένει ένας: ο κοινόχρηστος χώρος δεν γίνεται ιδιωτικός με μια πινακίδα, έναν κώνο ή μια καρέκλα.
