Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος είναι μια χρόνια εκφυλιστική πάθηση που προκαλεί σταδιακή φθορά του αρθρικού χόνδρου. Καθώς ο χόνδρος λεπταίνει, οι οστικές επιφάνειες δυσκολεύονται να κινούνται ομαλά, ενώ σε προχωρημένα στάδια μπορεί να έρχονται σε άμεση επαφή. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει την κινητικότητα και μπορεί να περιορίσει σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενούς.
Πώς επηρεάζεται η άρθρωση του γόνατος
Το γόνατο αποτελείται από το μηριαίο οστό, την κνήμη και την επιγονατίδα. Διακρίνεται στο έσω και στο έξω μηροκνημιαίο διαμέρισμα, καθώς και στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση. Ο αρθρικός χόνδρος μειώνει τις τριβές και απορροφά τους κραδασμούς, ενώ οι μηνίσκοι, οι σύνδεσμοι, οι τένοντες και οι μύες συμβάλλουν στη σταθερότητα και στην ασφαλή κίνηση.
Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος μπορεί να προσβάλει ένα ή περισσότερα διαμερίσματα. Συχνά εμφανίζεται στο έσω τμήμα της άρθρωσης, χωρίς να αποκλείεται η φθορά στο έξω διαμέρισμα ή στην επιγονατιδομηριαία περιοχή.
Αίτια και βασικά συμπτώματα
Η πρωτοπαθής μορφή συνδέεται συχνά με την ηλικία, τη σταδιακή φθορά και την κληρονομική προδιάθεση. Η δευτεροπαθής μορφή μπορεί να σχετίζεται με προηγούμενους τραυματισμούς, κατάγματα, βλάβες μηνίσκων ή συνδέσμων, αστάθεια, φλεγμονώδεις παθήσεις, αυξημένο σωματικό βάρος και μακροχρόνια καταπόνηση.
Το συχνότερο σύμπτωμα είναι ο πόνος, ο οποίος αρχικά εμφανίζεται μετά από δραστηριότητα. Με την εξέλιξη της πάθησης μπορεί να επιμένει κατά την ανάπαυση ή τη νύχτα. Επίσης, μπορεί να παρουσιαστούν δυσκαμψία, οίδημα, κριγμός, περιορισμός της κίνησης, μυϊκή αδυναμία, αστάθεια και δυσκολία στη βάδιση ή στις σκάλες.
Διάγνωση και θεραπευτικές επιλογές
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση και στις ακτινογραφίες σε όρθια θέση. Ο ορθοπεδικός αξιολογεί το εύρος κίνησης, τη σταθερότητα, τη μυϊκή δύναμη, την ευθυγράμμιση και τον τρόπο βάδισης. Η μαγνητική τομογραφία μπορεί να ζητηθεί όταν η εικόνα δεν είναι σαφής ή σε νεότερους ασθενείς.
Στα αρχικά και ενδιάμεσα στάδια προτείνονται τροποποίηση δραστηριοτήτων, άσκηση, απώλεια βάρους, φυσικοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή, βοηθήματα ή ενδαρθρικές εγχύσεις. Όταν η φθορά είναι προχωρημένη, εξετάζονται επιλογές όπως οστεοτομία, μονοδιαμερισματική, επιγονατιδομηριαία ή ολική αρθροπλαστική.
Ο ρόλος της ρομποτικής αρθροπλαστικής γόνατος
Η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος εφαρμόζεται όταν ο πόνος και ο λειτουργικός περιορισμός επιμένουν παρά τη συντηρητική θεραπεία. Το ρομποτικό σύστημα δεν αντικαθιστά τον χειρουργό, αλλά τον υποστηρίζει στον σχεδιασμό και στην ελεγχόμενη εκτέλεση της επέμβασης.
Με βάση ειδική αξονική τομογραφία ή ψηφιακή χαρτογράφηση, δημιουργείται τρισδιάστατη απεικόνιση της άρθρωσης. Έτσι, ο χειρουργός σχεδιάζει τις οστικές τομές και επιλέγει τη θέση και το μέγεθος των εμφυτευμάτων. Κατά το χειρουργείο, αισθητήρες παρέχουν πληροφορίες για την ευθυγράμμιση, τη σταθερότητα και την ισορροπία των συνδέσμων.
Αποκατάσταση και επιστροφή στην καθημερινότητα
Η κινητοποίηση αρχίζει συνήθως την ίδια ημέρα ή μέσα στις πρώτες ώρες. Η φυσικοθεραπεία επικεντρώνεται στην κάμψη, στην έκταση, στην ενδυνάμωση και στην επανεκπαίδευση της βάδισης. Σταδιακά ο ασθενής αυξάνει τις αποστάσεις, αποκτά μεγαλύτερη αυτονομία και επιστρέφει σε δραστηριότητες όπως περπάτημα, κολύμβηση και στατικό ποδήλατο.
Η κατάλληλη θεραπεία επιλέγεται εξατομικευμένα, με βάση τη φθορά, τα συμπτώματα, τη γενική υγεία και τις ανάγκες του ασθενούς. Η εμπειρία του χειρουργού και η συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης επηρεάζουν ουσιαστικά την πορεία, με βασικό στόχο τη μείωση του πόνου και τη λειτουργική βελτίωση του γόνατος.
Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον εξειδικευμένο στην ρομποτική αρθροπλαστική ορθοπεδικό χειρουργό Δρ. Γεώργιο Μπεσίρη.
