Ἁγίου Παϊσίου “ Ἡ ἀκηδία ἀχρηστεύει τὸν ἄνθρωπο ”
(Ἐρωτήσεις μοναχοῦ στὸν Ἅγιο)
Γέροντα, τί διαφορὰ ὑπάρχει ἀνάμεσα στὴν ἀκηδία καὶ στὴν ραθυμία;
-Ἀκηδία εἶναι ἡ πνευματικὴ τεμπελιά, ἐνῶ ἡ ραθυμία ἀναφέρεται καὶ στὴν ψυχὴ καὶ στὸ σῶμα. Καλύτερα ὅμως νὰ λείψουν καὶ τὰ δύο. Ἡ ἀκηδία καὶ ἡ ραθυμία μερικὲς φορὲς κολλοῦν καὶ σὲ ψυχὲςποὺ ἔχουν πολλὲς προϋποθέσεις γιὰ πνευματικὴ ζωή, ποὺ ἔχουν εὐαισθησία, φιλότιμο. Σὲ ἕναν ἀδιάφορο ὁ πειρασμὸς δὲν κάνει τόσο κακό. Ἕνας εὐαίσθητος ὅμως ἄνθρωπος, ἂν στενοχωρηθῆ, νιώθει μετὰ ἀκηδία. Πρέπει νὰ βρῆ τί τὸν στενοχώρησε καὶ νὰ τὸ ἀντιμετωπίση πνευματικά, γιὰ νὰ ξαναβρῆ τὸ κουράγιο καὶ νὰ πάρη μπρὸς ἡ μηχανή του. Νὰ προσέχη νὰ μὴν ἀφήνη ἀθεράπευτες πληγές, γιατὶ μετὰ κάμπτεται ἀπὸ τὰ τραύματά του. Τὸ ψυχικὸ τσάκισμα, τὸ ὁποῖο στὴν συνέχεια φέρνει καὶ τὸ σωματικό, τὸν ἀχρηστεύει. Ὁ γιατρὸς δὲν βρίσκει τίποτε, γιατὶ τὴν βλάβη τὴν ἔχει προκαλέσει ὁ πειρασμός. Πόσες ψυχὲς ποὺ ἔχουν φιλότιμο εὐαισθησία, τὶς βλέπω ἀχρηστευμένες!
Γέροντα, αἰσθάνομαι ἐξάντληση καὶ δὲν μπορῶ νὰ κάνω καθόλου πνευματικά (δηλ. εὐχὴ μὲ τὸ κομποσχοίνι, μετάνοιες, πνευματικὴ μελέτη κ.λπ)
-«Ἀπὸ τῶν πολλῶν μου ἁμαρτιῶν ἀσθενεῖ τὸ σῶμα, ἀσθενεῖ μου καὶ ἡ ψυχή», δὲν λέει; Δὲν εἶναι κούραση σωματική· ψυχικὸ τσάκισμα εἶναι. Αὐτὸ εἶναι χειρότερο ἀπὸ τὴν σωματικὴ κούραση. Μὲ τὸ ψυχικὸ τσάκισμα ξεβιδώνεται κανεὶς καὶ γίνεται σὰν ὄχημα ποὺ ὅλα τὰ ἐξαρτήματά του εἶναι καλά, ἀλλὰ ἡ μηχανή του εἶναι διαλυμένη.
-Γέροντα, βλέπω ὅτι, ἐνῶ πρῶτα ἀγαποῦσα τὰ πνευματικά, τώρα δὲν μπορῶ νὰ κάνω τίποτε.
-Γιατὶ δὲν μπορεῖς νὰ κάνεις τίποτε; Ἐγὼ βλέπω ὅτι ἔχεις. Δὲν θυμᾶσαι παλιά, ὅταν χτιζόταν τὸ μοναστήρι καὶ δούλευες ὅλη μέρα στὸ γιαπί, πόσα πνευματικὰ ἔκανες;
-Μήπως, Γέροντα, φταίει ποὺ ἔδωσα ὅλον τὸν ἑαυτό μου στὶς δουλειές;
-Πιὸ πολὺ φταίει ποὺ ἄφησες τὸν ἑαυτόν σου χαλαρό. Κοίταξε νὰ τὸν σκληραγωγήσης· νὰ ἀγαπήσης τὴν ἄσκηση. Ἐγὼ ποὺ ἔχω μιςὸ πνεύμονα, ξέρεις πόσες μετάνοιες κάνω; Δὲν μπορῶ νὰ σοῦ πῶ. Μόνο γιὰ τὰ κομποσχοίνια, ποὺ κάνω μικρὲς μετάνοιες, σοῦ λέω ὅτι, ὅταν κουράζεται τὸ ἕνα χέρι, κάνω τὸν σταυρό μου μὲ τὸ ἄλλο. Αὐτὰ σοῦ τὰ λέω ἀπὸ ἀγάπη. Ἄλλοι δὲν ἔχουν τὶς προϋποθέσεις ποὺ ἔχεις ἐσύ, καὶ κξέρεις πῶς ἀγωνίζονται, πῶς παλεύουν; Ἐσὺ γιὰ λοκατζῆς κάνεις! Πῶς ἄφησες τὸν ἑαυτόν σου ἔτσι; Ἐγὼ θὰ προσεύχωμαι γιὰ σένα, ἀλλὰ γιὰ νὰ βοηθηθῆς, πρέπει κι ἐσὺ νὰ κάνης μιὰ προσπάθεια. Κατάλαβες; Στὰ πνευματικὰ πρέπει νὰ δώσης ὅλον τὸν ἑαυτόν σου, καὶ τότε θὰ ἀποδώσης καὶ στὴν διακονία σου.
-Γέροντα, μερικὲς φορές, ὅταν εἶμαι στὸ κελλί, μὲ πιάνει ἀκηδία.
-Στὸ κελλί σου δὲν προσεύχεσαι, δὲν μελετᾶς; Ὅσο μπορεῖς νὰ μὴν ἀφήνης νὰ περνάη ὁ χρόνος χωρὶς νὰ κάνης τίποτε. Δὲν μπορεῖς νὰ προσευχηθῆς; Ἂς μελετήσης κάτι ποὺ σὲ βοηθάει ἐκείνη τὴν ὥρα. Διαφορετικὰ ὁ διάβολος μπορεῖ νὰ ἐκμεταλλευθῆ τὴν ἄσχημη κατάστασή σου καὶ νὰ σὲ ἐξουθενώση.
Πηγή : ΑΓΙΟΥ ΠΑΪΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ “ ΛΟΓΟΙ ” (τόμος στ΄, Περὶ προσευχῆς). Ἔκδοση Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ», Βασιλικὰ Θεσσαλονίκης.
