Πολλοί άνθρωποι που ψάχνουν για καινούργια αυτοκίνητα, στρέφονται προς τις επιλογές με αυτόματο κιβώτιο. Τα προφανή οφέλη ενός τέτοιου σασμάν είναι η άνεση στην καθημερινή οδήγηση και η υψηλότερη μεταπωλητική αξία, αφού όλο και περισσότεροι οδηγοί προτιμούν την οδήγηση με δύο πεντάλ, αντί για τρία. Ως «αντίβαρο» βέβαια, έχουν και υψηλότερο κόστος αγοράς, καθώς ένα τέτοιο κιβώτιο είναι ακριβότερο συγκριτικά με ένα αντίστοιχο χειροκίνητο και το κόστος φυσικά, μετακυλίεται στον αγοραστή.
Στο εξωτερικό η τάση αγοράς νέων αυτοκινήτων με αυτόματο κιβώτιο, είναι ακόμη μεγαλύτερη. Για αυτό και βλέπουμε ολοένα και περισσότερα μοντέλα να είναι διαθέσιμα αποκλειστικά ως αυτόματα! Κάποτε, αυτό το συναντούσαμε μόνο σε ειδικά, πολυτελή αυτοκίνητα. Πλέον όμως, ακόμη και φθηνότερες επιλογές, δεν συνδυάζονται με μηχανικό σασμάν, ενώ η τάση θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια μέχρι το χειροκίνητο να εξαφανιστεί εντελώς. Άλλωστε, η ηλεκτροκίνηση που «σαρώνει» και μελλοντικά, θα αποτελεί τη δημοφιλέστερη επιλογή στην αυτοκίνηση, δεν απαιτεί καν κιβώτιο ταχυτήτων άρα η οδήγηση τέτοιων μοντέλων γίνεται αποκλειστικά με δύο πεντάλ.
Στα συμβατικά αυτοκίνητα με κινητήρα εσωτερικής καύσης, το κιβώτιο είναι απαραίτητο για να λειτουργήσει. Οι σχέσεις ποικίλουν και ξεκινούν από τις 5 ή 6, μέχρι ακόμη και τις… 10, ανάλογα με την επιλογή του κάθε κατασκευαστή. Συνήθως, τα πιο πολλά χειροκίνητα είναι 5άρια ή 6άρια, ενώ τα αυτόματα πλέον έχουν 7 ή 8 σχέσεις στην πλειονότητά τους, με κάποιες εταιρείες να επιλέγουν και περισσότερες. Ο αγοραστής όταν θα φτάσει στην αντιπροσωπεία, θα διαπιστώσει ότι το αυτόματο κιβώτιο κοστίζει αρκετά περισσότερο, συνήθως 2 με 3 χιλιάδες ευρώ, αν μιλάμε για αυτοκίνητα της mainstreamκατηγορίας
Μικρομεσαία, supermini, SUV (B-SUVκαιC-SUV) με τιμές πέριξ των 25.000-30.000 €, δύσκολα θα είναι διαθέσιμα ως αυτόματα με επιβάρυνση μικρότερη των 2.000 €. Τώρα, το αν «αξίζει» η διαφορά, εξαρτάται από τη χρήση και τον τύπο του αγοραστή. Για παράδειγμα, κάποιος που θα κινείται κυρίως σε επαρχιακό δίκτυο με σταθερές ταχύτητες και θα καλύπτει ανοικτές αποστάσεις, ίσως να μην είναι απαραίτητο να πάρει αυτόματο. Αν οι συνθήκες κυκλοφορίας του οχήματος όμως, περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο διαδρομές εντός πόλης με διαρκή σταμάτα-ξεκίνα και συχνή αυξομείωση της ταχύτητας, τότε το αυτόματο θα αποδειχθεί σωτήριο.
Με άλλα λόγια, το σημαντικότερο πράγμα πριν αποφασίσει κάποιος είναι να εξετάσει προσεκτικά τις ανάγκες του. Επιστρέφοντας στο αυτοκίνητο, το ζήτημα των βλαβών, απασχολεί πολύ τους υποψήφιους αγοραστές. Το χειροκίνητο σασμάν είναι συγκεκριμένο στη δομή του και λίγο-πολύ όλοι θα γνωρίζουν να το φτιάξουν, ενώ η διάγνωση θα γίνει και πιο εύκολα. Το αυτόματο είναι πολύ πιο σύνθετο σαν κατασκευή, έχει δικά του ηλεκτρολογικά και ηλεκτρονικά, δικό του εγκέφαλο και πολύ πιο πολύπλοκους μηχανισμούς στο εσωτερικό τους που απαιτούν εξειδικευμένους τεχνίτες και ακριβότερα ανταλλακτικά.
Στο ενδεχόμενο της ζημιάς, το αυτόματο κιβώτιο θα αποδειχθεί πολύ πιο ακριβό. Ωστόσο, αν δεν προκύψει κάποια ζημιά, το προγραμματισμένο σέρβις του είναι πρακτικά ανέξοδο. Συγκεκριμένα, οι περισσότεροι κατασκευαστές δεν προβλέπουν καμία εργασία συντήρησης για το κιβώτιο, ούτε καν αλλαγή στις βαλβολίνες του. Από την άλλη, το χειροκίνητο, κάποια στιγμή θα χρειαστεί αντικατάσταση στο σετ συμπλέκτη, καθώς συμπεριλαμβάνεται μέσα στις φυσιολογικές φθορές. Συνυπολογίζοντας ότι πλέον οι εταιρείες αυτοκινήτων προσφέρουν εγγυήσεις πολλών χρόνων, ακόμη κι αν προκύψει η ζημιά στο αυτόματο κιβώτιο, μάλλον θα καλυφθεί. Αντίθετα, καμία εγγύηση δεν θα καλύψει αντικατάσταση δίσκου-πλατό σε χειροκίνητο.
Όλα τα παραπάνω, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι όποιος σκέφτεται να αγοράσει αυτόματο αυτοκίνητο, ας το κάνει χωρίς δισταγμό! Είναι ασύγκριτα πιο άνετα στην καθημερινή οδήγηση και θα προσφέρει καλύτερη μεταπωλητική αξία στο όχημα, όταν φτάσει η στιγμή να πουληθεί. Οι αυξημένες τιμές αγοράς είναι ένα θέμα, όμως εκείνοι που μπορούν να κάνουν την υπέρβαση, σίγουρα δεν θα το μετανιώσουν. Το τελευταίο σκέλος, έχει να κάνει με τον τύπο αυτόματων κιβωτίων που κυκλοφορούν στην αγορά. Οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούν οι κατασκευαστές μπορεί να διαφέρουν, όμως υπάρχουν κάποιοι βασικοί τύποι.
Συγκεκριμένα, συναντάμε τα κλασικά αυτόματα κιβώτια με μετατροπέα ροπής, τα διπλού συμπλέκτη, τα συνεχώς μεταβαλλόμενης σχέσης και τα αυτοματοποιημένα (ρομποτιζέ). Τα πρώτα έχουν ως πλεονέκτημα την αυξημένη αντοχή και την αξιοπιστία. Προσφέρουν γρήγορες αλλαγές, όμως είναι βαριά και πιο πολύπλοκα. Τα διπλοσύμπλεκτα είναι ακαριαία στις αλλαγές τους και θεωρούνται τα πιο προηγμένα, όμως μπορεί να εμφανίσουν φθορές, ενώ τα πιο πολλά, έχουν και περιορισμό στη ροπή που μπορούν να διαχειριστούν.
Ύστερα, τα συνεχώς μεταβαλλόμενης σχέσης, είναι αποδοτικά και εξασφαλίζουν χαμηλή κατανάλωση, όμως η λειτουργία τους προσφέρει την αίσθηση του συνεχούς «πατιναρίσματος», ειδικά στις έντονες επιταχύνσεις. Τέλος, τα ρομποτιζέ, είναι τα πιο απλά σε δομή. Ουσιαστικά πρόκειται για χειροκίνητο κιβώτιο, αλλά με αυτοματοποιημένο συμπλέκτη. Τα συγκεκριμένα κιβώτια είναι φθηνότερα στην κατασκευή, όμως χαρακτηρίζονται για την αργή απόκριση, με τις αλλαγές να διαρκούν περισσότερο. Για αυτό και συνήθως, τοποθετούνται σε φθηνά, μικρά μοντέλα πόλης.
